makaleler
Dünya Çapında Ağın (World Wide Web) özgürlüğü
TIm Berners-Lee ile Dünya Çapında Ağın (World Wide Web) özgürlüğü üzerine...
Tim Berners-Lee, 20. yüzyılın en önemli keşiflerinden birinin sahibi. Dünya Çapında Ağ (www). 20 yaşını dolduran keşfi, iletişim kurma, bilgiye ulaşma ve hayatı yaşama şeklimizi değiştirdi. Bu bölümde Lee’nin www’ye getirilen kısıtlamalardan duyduğu endişeyi paylaşıyoruz.
...
1- Nasıl oldu da web günlük hayatımızın en önemli parçalarından biri oldu?
Hemen kabullendik, her an orada olmasını bekledik, aynı elektrik gibi.
2- Web’in birinci amacı nedir?
Web’in birinci amacı insanlığa hizmet etmektir. Onu öyle bir tasarladık ki, bizden sonra gelenler bizim hayal bile edemediğimiz şeyleri orada yapabilsin.
3- İfade özgürlüğü ve demokrasi ile ilişkisi nedir?
Web demokrasi için hayatidir. Bütün dünyayla sürekli irtibat halinde olmayı sağlayan bir iletişim kanalıdır. İfade özgürlüğü için her hangi bir ortamdan çok daha önemlidir.
4- Web nasıl oldu da toplumun çok önemli bir parçası haline geldi?
Web çok güçlü ve her yerden erişilebilen bir araç haline geldi, çünkü eşitlikçi ilkeler üzerine inşa edilmişti.
5- Günümüzde web’in karşılaştığı tehditlerden bazıları nelerdir?
Bizim bildiğimiz şekliyle web bir çok açıdan tehditle karşı karşıya. Büyük sosyal ağ siteleri kullanıcıları tarafından paylaşılan bilgileri web’in geri kalanından saklıyor.
6- Bu kısıtlamaların sonucu ne olur?
Eğer biz, web kullanıcıları, bunların ve diğer trendlerin kontrolsüz devam etmesine izin verirsek, o zaman web küçük parçalara bölünmüş adacıklardan oluşur. İstediğimiz siteye bağlanma özgürlüğümüzü kaybetmiş oluruz.
7- Web’in evrensel olması ne demek?
Web’in kullanışlı olmasına ve büyümesine sebep olan temel tasarım prensibi evrensel olmasıdır. Bir bağlantı vermek istediğinizde, her hangi bir şeye verebilirsiniz, kullanılan bilgisayar, yazılım veya konuşulan dilin bir önemi yok.
8- Web’in bir diğer evrensel özelliği nedir?
Merkeziyetçiliği kaldırması. Bir sayfa eklemek ya da bir link vermek için herhangi bir merkezi otoriteden izin almanız gerekmiyor. Yapmanız gereken üç basit ve standart protokol kullanmak: HTML ile bir sayfa oluştur, URI adlandırma kuralı ile ismini koy, HTTP protokolü kullanarak yayınla.
9- Şirketler internetin tarafsız olma özelliğini de tehdit ediyor mu?
Ağustos 2009’da Google ve Verizon bir sebeple internetin tarafsızlığının cep telefonu bağlantıları için geçerli olmaması gerektiğini savundular. Utah’ın kırsal alanlarından Uganda’ya, bir çok yerde internete sadece mobil telefonlarla erişilebiliyor. Kablosuz erişimi internet tarafsızlığının dışında tutmak buralardaki kullanıcılara ayırımcılık yapılmasına imkan verir.
10- İnternetin tarafsız olması başka ne sebeple önemli?
Tarafsız bir iletişim platformu adil ve rekabetçi bir ekonomi için gerekli, demokrasi ve bilim için gerekli.
11- Son olarak, sizce ideal web nasıl olmalı?
Web aynı beyaz bir kağıt gibi olmalı. Yazı yazılmaya hazır.
Editör’ün Notu:?Buradaki iktibasların tamamı Tim Berners-Lee’nin Scientific American’da 21 Kasım 2010’da yayınlanan makalesinden yapılmıştır.